Prof. dr Osman Lindov, dipl. inž. saobr.

PREGLED I INSPEKCIJA BEZBJEDNOSTI PUTA NA NIŽE KATEGORISANIM PUTEVIMA I ULICAMA U NASELJU

Sistem bezbjednosti saobraćaja je vrlo složen, prije svega zbog širine problema koji variraju po vrsti, prirodi i načinu uticaja. Zbog toga je teško upravljati ovim sistemom, jer se ne mogu nikad potpuno obuhvatiti svi elementi kao i utvrditi trajni i nepromjenljivi uzroci nastanka rizika u saobraćaju.

Zemlje članice UN, prihvatile su dvije bazične rezolucije iz oblasti bezbjednosti saobraćaja i to:

- UN Rezolucija A/64/255, od 10. maja 2010. godine koja je utvrdila dokument UN - Deceniju akcija za bezbjednost saobraćaja 2011-2020.
- U septembru 2020. Generalna skupština UN-a usvojila je novu rezoluciju A/RES/74/299 "Poboljšanje globalne bezbjednosti saobraćaja", kojom se proglašava Decenija akcija za bezbjednost saobraćaja 2021-2030., sa “novim-starim” ciljem da se spriječi najmanje 50% poginulih i ozlijeđenih u saobraćaju do 2030.

WHO (Svjetska zdravstvena organizacija) je donijela Globalni plan Decenije akcija za bezbjednost saobraćaja 2011-2020., kojim je određeno pet stubova bezbjednosti saobraćaja. Sve članice UN treba da, na regionalnim komisijama i putem periodičnih istraživanja Svjetske zdravstvene organizacije, objavljuju postignute uspjehe, a posebno: izdvajanja sredstava za bezbjednost saobraćaja na putevima, uspjehe partnerstava i sponzorisanja, aktivnosti i podatke, koji ukazuju na uspjehe ili neuspjehe napora uloženih u unapređenje bezbjednosti saobraćaja na putevima.

Kako je u ovim deklaracijama, rezolucijama, smjernicama, ostala zaboravljena ulična i lokalna mreža puteva po kojoj se odvija znatan dio saobraćaja, posebno na uličnoj mreži je veliko učešće ranjivih korisnika puta (biciklista, pješaka,  osoba sa kolicima i dr.), u radu će biti prezentirane mogućnosti implementacije pojedinih mjera bezbjednosti na ovoj „zaboravljenoj“ mreži u sistemu provjere i inspekcije njene bezbjednosti za sve učesnike saobraćaja.

Poseban osvrt i analiza u radu će biti i sa aspekta zona smirenog saobraćaja i razvoja „održivih i saobraćajno sigurnih naselja i ulica“, koji u posljednje vrijeme posebno na evropskom prostoru zauzima primat kako u planiranju prostora i saobraćaja, tako u dobroj mjeri pomaže segmentu bezbjednosti svih učesnika u saobraćaju u uličnoj mreži, odnosno ulicama u naselju i putevima koja spajaju mala mjesta i nalaze se u kategoriji lokalnog puta.